سخنگوی صنعت آب:
قیمت فعلی آب مشوق اسراف است
به گزارش سیب پال، سخنگوی صنعت آب ضمن اشاره به وضعیت بحرانی 400 دشت ممنوعه و فرونشست 300 منطقه، قیمت پایین آب را مشوق اسراف دانست و تاکید کرد: جیره بندی راهکار نیست
به گزارش سیب پال به نقل از خبرگزاری مشرق
به نقل از وزارت نیرو، در ششمین سال خشکسالی، چالش آب در ایران بیشتر از هر زمان دیگری خودرا در دو حوزه الگوی مصرف و اقتصاد آب نشان داده است. چالش آب در ایران فقط محصول خشکسالی نیست؛ قسمتی از آن از دل اقتصاد ناصحیح آب بیرون آمده است. وقتی قیمت آب در تعدادی بخش ها آنقدر پایین است که در عمل سیگنال مصرف بیشتر می دهد، نتیجه چیزی جز تشدید فشار بر منابع آبی نخواهد بود.
عیسی بزرگ زاده سخنگوی صنعت آب ضمن اشاره به وضعیت بحرانی ۴۰۰ دشت ممنوعه و فرونشست ۳۰۰ منطقه، قیمت پایین آب را مشوق اسراف دانست و تاکید کرد: جیره بندی راهکار نیست، مدیریت مصرف و ۴۹ اقدام عملیاتی برای کاهش ۱۵ میلیارد مترمکعبی ناترازی آب در دست اجراست.
سخنگوی صنعت آب با تاکید بر این که «مدیریت مصرف» خیلی مؤثرتر از «جیره بندی» است، می گوید قیمت پایین آب در عمل به مشوقی پنهان برای اسراف تبدیل گشته است و همین مسأله مدیریت منابع را دشوارتر کرده است. وی در این گفت و گو تاکید می کند که راه عبور از تنش آبی، جیره بندی نیست، بلکه مدیریت مصرف، اصلاح سیاستهای مصرف آب و استفاده بیش از پساب در صنعت است.
بزرگ زاده در پاسخ به این سوال که باتوجه به ورود کشور به ششمین سال خشکسالی، آیا شرایط وارد مرحله بحرانی تری شده و برای عبور از این وضعیت چه برنامه ای دارید، اظهار داشت: خوشبختانه در برنامه هفتم توسعه، ریل گذاری درستی برای حوزه آب انجام شده است؛ هرچند در تعدادی بخش ها، مثل سیاستهای خاک و کشاورزی، هنوز ناسازگاری هایی با فصل آب در برنامه وجود دارد. با این وجود، ما بر مبنای تکالیف برنامه هفتم، بخصوص ماده ۳۷، پنج برنامه اصلی را طراحی نموده ایم؛ شامل تامین و عرضه آب، مدیریت مصرف و تقاضا، صیانت از منابع آب، مدیریت مخاطرات آبی و در نهایت اصلاحات نهادی و بهبود فضای کسب و کار.
در مجموع برای این پنج محور، ۴۹ اقدام پیش بینی شده است. چهار برنامه اول بیشتر جنبه مدیریتی دارند و برنامه پنجم به حکمرانی آب مربوط می شود. یعنی همزمان هم روی مدیریت منابع کار می نماییم و هم بر اصلاح حکمرانی آب تمرکز داریم تا بتوانیم از این نوبت خشکسالی عبور نماییم.
سخنگوی صنعت آب درباره ی مقصد پایانی این برنامه ها اظهار داشت: هدف اصلی، حفظ پایداری زیست بوم است. ما باید بشکلی از منابع آب در سه بخش کشاورزی، شرب و خدمات و هم صنعت استفاده نمائیم که زیست بوم کشور پایدار بماند. در ماده ۳۷ و جدول ۷ برنامه هفتم، تکلیف شده تا پایان برنامه، ۱۵ میلیارد مترمکعب از ناترازی آب کشور کاهش پیدا کند و همه این برنامه ها در همین مسیر تعریف شده اند. مسأله اصلی آب در کشور، اضافه برداشت از منابع زیرزمینی و فشار بیش از اندازه بر آبخوان هاست. برداشت های بدون مجوز هم وجود دارد و از طرفی بر منابع آب سطحی هم فشار زیادی وارد شده است. در کنار اینها، سیاستهای حمایتی بی ضابطه، بخصوص در بخش کشاورزی، و قیمت گذاری ناصحیح آب و انرژی، در عمل به مصرف کننده این پیام را می دهد که هرچه بیشتر مصرف کند، هزینه واقعی آنرا نمی پردازد.
قیمت فعلی آب مشوق اسراف است
وی در پاسخ به این سوال که آیا قیمت فعلی آب در بعضی بخش ها واقعا مشوق اسراف است، تاکید کرد: بطور قطع. در بخش کشاورزی، قیمت فعلی آب مشوق اسراف است. در بخش خانگی هم برای کسانیکه بالاتر از الگو مصرف می کنند، تعرفه ها هنوز بازدارندگی لازم را ندارد. البته ما ناچاریم در چهارچوب قوانین و مقررات موجود عمل نماییم و امکان این که به دلخواه قیمت آب را واقعی نماییم وجود ندارد. برای هر بخش، تعاریف و محدودیت های قانونی مشخصی وجود دارد. در بخش کشاورزی، مجلس دراین خصوص ورود کرده و نرخ هایی تعیین شده، اما هنوز بطور کامل اعمال نشده است. در بخش شرب هم ملاحظات خاص خودرا داریم و باید در همان چهارچوب تصمیم بگیریم.
بزرگ زاده در واکنش به این دیدگاه که برخی اعتقاد دارند سدسازی در بعضی مناطق بجای حل چالش، آنرا پیچیده تر کرده است، اظهار داشت: سدسازی یک ابزار است؛ مثل بانکی که ایجاد می کنید و میتوان از آن استفاده خوب یا بد داشت. بدین سبب نه می شود بطور مطلق آنرا نفی کرد و نه بطور مطلق از آن دفاع کرد. در کشور هم سد خوب داریم و هم سد بد. در بعضی پروژه ها امکان دارد در مرحله مطالعاتی، دقت کافی به خرج داده نشده باشد یا ابعاد پروژه بهینه نبوده باشد. اما در مقابل، سدهایی هم داریم که آثار توسعه ای و تمدنی مهمی در پایین دست خود به وجود آورده اند. بطورمثال سد دز را درنظر بگیرید؛ تصور مدیریت منابع آب خوزستان بدون سد دز تقریبا امکان ندارد. سدهای سفیدرود، ارس، بوکان و زاینده رود هم همچون پروژه هایی هستند که آثار مثبت قابل توجهی داشته اند.
سخنگوی صنعت آب درباره ی برنامه مشخص برای بخش کشاورزی که بیشترین مصرف آب را دارد، اظهار داشت: همان ۴۹ اقدام در قالب پنج برنامه برای این حوزه هم دیده شده است. این برنامه ها به تأیید دبیرخانه شورای عالی آب رسیده؛ شورایی که اعضاء آن شامل وزارت نیرو، وزارت جهاد کشاورزی، وزارت صمت، وزارت کشور، سازمان محیط زیست، سازمان برنامه و بودجه، سازمان مدیریت بحران و دو کارشناس منتخب رئیس جمهور هستند. از طرف دیگر، رئیس جمهور هم تاکید کرده اند این برنامه ها به استانها ابلاغ شود تا استانداری ها هم در اجرای آن نقش داشته باشند. در همین مسیر، از حدود نیمی از استانها پاسخ گرفته ایم و پاسخ بقیه استانها هم درحال دریافت است.
بزرگ زاده در تشریح تفاوت رویکرد مدیریت مصرف با جیره بندی توضیح داد: جیره بندی در حقیقت نوعی مدیریت الزامی مصرف است؛ یعنی در زمانی که مردم به آب نیاز دارند، دسترسی آنها محدود می شود. مشکل اینجاست که شما نمی دانید هر شهروند در چه زمانی مشغول استحمام یا انجام امور بهداشتی است. بدین سبب قطع ناگهانی آب، هم نارضایتی به وجود می آورد و هم سطح رفاه مردم را پایین می آورد. از جانب دیگر، جیره بندی می تواند به شبکه آبرسانی هم صدمه بزند و پدیده هایی مثل ضربه قوچ را به دنبال داشته باشد.
تجربه هم نشان داده که در زمان جیره بندی، حتی اگر از قبل اطلاع رسانی شود، خیلی از شهروندان ظروف مختلف را پر از آب می کنند و پس از وصل مجدد، قسمتی از آن آب بدون استفاده دور ریخته می شود. بدین سبب جیره بندی لزوماً حتی از نظر حجمی هم به کاهش مصرف منجر نمی گردد. به همین دلیل، مدیریت مصرف آگاهانه توسط خود شهروندان خیلی مؤثرتر است؛ اقداماتی ساده مثل بستن شیر هنگام مسواک زدن یا جمع آوری آب سرد ابتدای دوش جهت استفاده های دیگر، هم مصرف را می کاهد و هم سطح رفاه را پایین نمی آورد.
بیش از ۴۰۰ دشت در وضعیت ممنوعه یا ممنوعه بحرانی قرار دارند
وی درباره ی وضعیت دشت ها و فرونشست زمین اظهار داشت: ما در کشور ۶۰۹ دشت داریم که بیشتر از ۴۰۰ دشت در وضعیت ممنوعه یا ممنوعه بحرانی قرار دارند. هم اکنون هم حدود ۳۰۰ دشت گرفتار فرونشست هستند. اتفاقاً در استانها و مناطقی که آبخوان های اصلی را در خود جای داده اند، مثل اصفهان، کرمان، فارس، مشهد، تهران، شیراز و مرودشت، این مشکل جدی تر است. برنامه کاهش ۱۵ میلیارد مترمکعبی ناترازی آب، یکی از مهم ترین ابزارهای ما برای کنترل این وضعیت و مهار فرونشست زمین است.
سخنگوی صنعت آب درباره ی مشوق های درنظر گرفته شده برای جلب مشارکت مردم در مدیریت مصرف اظهار داشت: مهم ترین ابزار، فرهنگ سازی و اطلاع رسانی است. مردم باید بدانند منابع آب محدود است و بی توجهی به مصرف، مستقیماً رفاه آبی شهروندان را تحت تأثیر قرار می دهد. اما طبیعتاً این کافی نیست و باید از ابزارهای تشویقی و بازدارنده هم استفاده کرد. برای مشترکان بدمصرف و پرمصرف، تعرفه ها به شکلی تنظیم شده که پرداخت بالاتری داشته باشند، هرچند برای بعضی از خیلی پرمصرف ها هنوز بازدارندگی کامل ایجاد نشده است. در مقابل، برای مشترکانی که زیر الگو مصرف کنند و نسبت به سال قبل بیشتر از ۲۰ درصد کاهش مصرف داشته باشند، ۲۰ درصد تخفیف در آب بها درنظر گرفته شده است. علاوه بر این، اگر شهروندی از راه سامانه ۱۲۲ درخواست نصب تجهیزات کاهنده مصرف بدهد، این تجهیزات به شکل اقساطی برای او نصب می شود و به سبب استفاده از کاهنده هم ۳۰ درصد دیگر از آب بها کسر خواهد شد. در مجموع، این مشوق ها می تواند انگیزه خوبی برای کاهش مصرف بوجود آورد.
بزرگ زاده در پاسخ به این سوال که آیا صنایع بزرگ به استفاده از پساب ملزم شده اند، اظهار کرد: بله، در قانون برنامه هفتم به صراحت آمده است که به جز صنایع غذایی، دارویی و آشامیدنی، همه صنایع باید از آب نامتعارف، یعنی پساب، بهره گیرند. در این برنامه پیش بینی شده تا پایان برنامه، یک میلیارد و ۷۷۰ میلیون مترمکعب آب نامتعارف مورد استفاده قرار گیرد. دراین خصوص بخشنامه های لازم هم صادر شده و با جدیت پیگیر اجرای آن هستیم. هم اکنون ۱۸۶ پروژه جمع آوری فاضلاب در کشور در دست اجراست، هرچند تامین مالی این پروژه ها کار ساده ای نیست.
وی در آخر درباره ی امکان انتقال آب از دریا به عنوان راهکار چالش آب کشور اظهار داشت: موافقت یا مخالفت با انتقال آب از دریا به نوع پروژه بستگی دارد. بطور کلی، این پروژه ها نمی توانند به تنهایی بحران آب کشور را حل کنند، چون هزینه خیلی بالایی دارند. البته برای نوار ساحلی، چنین طرح هایی بطورکامل سفارش پذیر است. برای کریدور شرق هم قانون مشخصی وجود دارد و برای برخی مناطق فلات مرکزی هم در اسناد بالادستی و ستاد انتقال آب دریا پیش بینی هایی شده است. اما باید توجه داشت که اساساً این پروژه ها بیشتر برای مصرف صنایع بزرگ، پرآب بر و البته پرسود تعریف شده است.
به طور خلاصه وقتی قیمت آب در تعدادی بخش ها آنقدر پایین است که در عمل سیگنال مصرف بیشتر می دهد، نتیجه چیزی جز تشدید فشار بر منابع آبی نخواهد بود.
عیسی بزرگ زاده سخنگوی صنعت آب ضمن اشاره به وضعیت بحرانی ۴۰۰ دشت ممنوعه و فرونشست ۳۰۰ منطقه، قیمت پایین آب را مشوق اسراف دانست و تصریح کرد: جیره بندی راه حل نیست، مدیریت مصرف و ۴۹ اقدام عملیاتی برای کاهش ۱۵ میلیارد مترمکعبی ناترازی آب در دست اجراست.
سخنگوی صنعت آب با تکیه بر اینکه مدیریت مصرف خیلی مؤثرتر از جیره بندی است، می گوید قیمت پایین آب در عمل به مشوقی پنهان برای اسراف تبدیل گشته است و همین مسأله مدیریت منابع را دشوارتر کرده است. به این دلیل نه می شود به طور مطلق آن را نفی کرد و نه به طور مطلق از آن دفاع کرد. این برنامه ها به تأیید دبیرخانه شورایعالی آب رسیده؛ شورایی که اعضاء آن شامل وزارت نیرو، وزارت جهاد کشاورزی، وزارت صمت، وزارت کشور، سازمان محیط زیست، سازمان برنامه و بودجه، سازمان مدیریت بحران و دو کارشناس منتخب رئیس دولت هستند.
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
جدیدترین مطالب مرتبط در سیب پال
نظرات بینندگان سیب پال در مورد این مطلب